”Hoe is het te verklaren dat soms ook heel intelligente mensen gaan geloven in de meest bizarre beweringen? Ik denk dat de vrees voor het coronavirus een rol speelt. Vaak wordt het afglijden in rechts-extremisme of complotdenken toegeschreven aan rancune. Je moet de apekool van complotdenkers blijven bestrijden.”

Ian buruma, schrijver en historicus – artikel nrc 27-08-2020

Er ligt een vergrootglas op: complotdenkers. Als paddenstoelen uit de grond poppen er artikelen, onderzoeken, interviews op over deze groep mensen, die weg worden gezet als patiënten met een psychische stoornis. Maar hoe zit het eigenlijk met de andere helft van de bevolking, die schaapachtig gedrag vertonen en die in hun onwetendheid worden getraind om niet meer zelf na te denken? Is het geen complot om mensen scherp te stellen op een groep die helder blijft nadenken en niet alles aanneemt wat zij voorgeschoteld krijgen? Spring jij in een sloot, omdat een ander dat vraagt, zonder eerst wat achtergrondinformatie in te winnen? Om die groep in een negatief daglicht te zetten door te stigmatiseren? Als je het mij vraagt doe je dat enkel als je dit als een bedreiging ziet.

In een artikel van het NRC blad (27-08-2020) betoogd Ian Buruma dat de onzin van complotdenkers ontmaskerd moet worden. Laten we even naar een aantal van zijn stellingen kijken:

“Ik denk dat we te maken hebben met iets primitiefs, namelijk dat we het onszelf gemakkelijker willen maken door diepe onzekerheid en gevoelens van naderend onheil een naam te geven, waardoor we de illusie krijgen dat we er greep op hebben. Godsdienst biedt een uitkomst. De goden zijn boos, Satan „als een bliksem uit de hemel” (Milton, Paradise Lost).”

Ian Buruma

Denken heeft Ian Buruma niet veel goeds opgeleverd tijdens het #MeToo schandaal bij de New York Review of Books waarbij hij vrijwillig ontslag moest nemen.

Godsdienst biedt namelijk geen uitkomst in de gedachten van een “complotdenker”, Wappie, 5G Gekkie, Aluminumhoofddoekdrager maar is volgens de kritische denker juist de basis van het globale probleem, het artikel in het NRC had een stuk interessanter geweest als er voldoende research was gedaan met betrekking tot de theorieën die momenteel bestudeerd worden.

Dat we geen grip hebben op de situatie, deze waarschijnlijk ook nooit zullen krijgen behoort ook bij een van de veronderstelde problemen. De kritische denker leeft dan ook zeker niet in de illusie dat zij, de minderheid, de “gekkies” er überhaupt grip op hebben.

Uiteraard zijn wij niet vol verbazing over Ian zijn standpunten, laten we wel zijn; de beste man heeft immers een “goede” relatie met het koningshuis.

Ian Buruma - Willem Alexander
Ian Buruma & Koning Willem Alexander

“Kwaadaardige onzin bereikt via internet een ontelbaar aantal mensen die nooit een krant of boek lezen, of zelfs naar een serieus televisieprogramma kijken.”

ian Buruma

Om onderzoek naar vreemde, onlogische, verdachte of schokkende gebeurtenissen af te schilderen als kwaadaardige onzin lijkt mij een complot an sich. Evenals dat die ”onzin” een ontelbaar (zoveel mensen die onafhankelijk onderzoek doen naar deze gebeurtenissen? Individueel?) aantal mensen bereikt (veelal bereikt deze informatie niet spontaan je beeldscherm, maar is hier grondig onderzoek naar gedaan. Vanwege huidige censuur is het zelfs moeilijk om bepaalde onderwerpen op te zoeken) die nooit een boek, krant of televisieprogramma hebben gekeken. Heb je al die ontelbare mensen ondervraagd, Ian? We zien de rapporten graag tegemoet, alvast bedankt.